HAMİLELER İÇİN TEST TAKVİMİ

Gebelik, son adet tarihinden sonraki 280 günü kapsayan uzun ve güzel bir süreçtir.

Önemli olan sağlıklı bir bebek doğurmak olduğu için, gebelik süresince kontroller yapılması gerekir. Henüz gebeliğin planlama aşamasında iken, bu konuda uzman bir hekimle görüşmek ve gerekli öneri ve tahlilleri yaptırmak, gebeliğin daha sağlıklı ve güvenli olmasını sağlaması açısından çok önemlidir. Böylece herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmadan yada karşılaştığınızda ne yapacağınızı bilerek hareket ediyor olacaksınız. Memorial Ataşehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Doç. Dr. Tolga Ergin ile siz hamileler için bir test takvimi hazırladık.

Gebelik öncesi danışmanın araştırma konuları:

• Jinekolojik muayene
• Kilo
• Tansiyon
• İlaç kullanımı
• Kronik hastalıklar ve yaşam şekli
• Beslenme
• Sigara
• Gebe kalınabilecek günlerin saptanabilmesinde yol gösterecek adet takvimi tutulması

Gebe kalmadan en az bir iki ay önce başlanıldığında faydasını daha sık gördüğümüz Folik Asit desteğine başlanır. Bu bebeğin sinir sistemi gelişimine katkıda bulunur, nöral tüp defektleri denilen bebeğin omurgasında veya kafatasındaki açıklıkları ve dolayısı ile sakatlıkları önler, düşük ihtimalini azaltır. Aynı anda annedeki bazı kansızlık nedenlerini de düzeltir. Suda eriyen bir vitamindir, vücutta birikmez, kilo aldırmaz.

Rutin testlerin yanı sıra, istenebilecek bazı rutin olmayan testler:

• Rubella (kızamıkçık)
• suçiçeği (Varicella)
• Toksoplazma bağışıklığının incelenmesi,
• Sfiliz testi VDRL
• HIV (Riskli guruplarda),
• Hepatit B ve C (HBs ve HCV Ag)
• Tam kan sayımı
• Tam idrar tahlili
• PAP Smear (bir yıl içinde yapılmamışsa)
• Kan grubu

Çoğu kadın adeti gecikir gecikmez doktora müracaat eder. Genel olarak 1 haftalık gecikmeden sonra jinekolojik ultrasonografi ile gebelik kesesi ortaya çıkar. Kesinleştirmek için 1 hafta sonra tekrar ultrasonografi gerekebilir. Erken dönemde genellikle 8. haftada bir kez daha ultrasonografi gerekir. Bu haftada gebelik keselerinin sayısı, yerleşim yeri, rahim kanalı denilen serviksin boyunun ölçümü yapılır. Servikal kanal boyu 25 mm den kısa ise 4-5 aylıkken düşük ihtimali yüksektir veya erken doğum şansı ne yazık ki daha fazladır. Gerekirse 3 ay tamamlanınca önlem amacıyla rahim ağzına dikiş konulması planlanır.

Gebelikte rutin taramalar 32 haftaya kadar 4 haftada bir, 36. haftaya kadar 2 haftada bir, son ayda ise genel olarak haftada bir yapılır. Gerekli hallerde ilk aylarda ve son aylarda muayene sayısı arttırılabilir. Bunların yanında özel testlerin yapıldığı muayenelerde bu rutin kontroller sırasında yapılır.

Gebelik Takip Protokolü

İlk Kontrol:

• Bu haftada, embriyo, yolk sak (sarı kesecik) ve gebelik kesesi değerlendirilir.
• Gebe kalınmadan hemen önce bakılmadıysa “kan biyokimyası ve enfeksiyon,Tiroid fonksiyonları” ile ilgili testler bu haftada yapılır. (Tam kan, TİT, Kreatinin, AKŞ, SGOT, SGPT, TSH,VDRL,HBS, TORCH tetkikleri)
• Fetal kalp atımları değerlendirilir. İlk ultrasonda kalp atımı görülmedi ise 10 gün sonra tekrar USG yapılır ve boş gebelik ekarte edilir.
• Çoğul gebelik varlığı araştırılır.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.
• Başlanılmadıysa Folik Asit 400–800 mg/gün başlanılır.

11–14 Hafta Kontrolü

• Nuchal Translucency (Nukal Saydamlık) değerlendirilip annenin kanından bakılan biokimyasal marker’larla kombine edilir. (İKİLİ test)
• Ense şeffaflığı testi yapılırken bebeğin o haftalar için oluşması gereken organlarına ve extremitelerine bakılır.
• Burun kemiği gelişip gelişmediği araştırılır.
• Mesanesinin gelişip gelişmediği araştırılır.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.
• CVS (Koryon villus biopsisi-plasenta iğne biopsisi) eğer gerekiyorsa bu haftalarda yapılabilir.

16–18 Hafta Kontrolü:

• İkili test yapılmadı ise Dörtlü Test yapılır.
• NTD (Merkezi Sinir Sistemi Defektleri-Spina Bfida) için kontrol yapılır. USG ve AFP kan tahlili
• İdrar kültürü yapılır.
• Çoğul gebeliklerde rahim ağzından kültür alınır ve rahim ağzı uzunluğu değerlendirilir.
• Gerekli ise Demir tedavisine başlanır.
• Fetal biyometri (ölçümler) yapılır.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.
• Eğer gerekli ise Amniosentez (su kesesinden su alınması) 16. hafta ile bu haftalar arasında yapılır.

20–23 Hafta Kontrolü:

• Fetal biometri yapılır.
• Tekil olanlar dahil bütün gebeliklerde rahim ağzı uzunluk ölçümü yapılır.
• Tekil gebeliklerde 20 mm’den, çoğul gebeliklerde 25 mm’den küçük ölçümlerde serklaj (Rahim ağzına dikiş) uygulaması yapılır.
• Ultrasonografi ile Genel anomali taraması yapılır. (İkinci düzey ultrasonografi)
• Gerekli görüldüğü takdirde bebeğin kalp ultrasonografisi (Fetal Eko)
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.
• Kordosentez (kordondan kan alınması) gerekli ise bu haftalardan itibaren yapılabilir.

24–28 Hafta Kontrolü:

• Fetal biometri uygulaması
• 50gr ile oral Glucose Challenge Test yapılır. (Şeker Tarama Testi) Eğer yüksek çıkarsa 100 gr OGTT yükleme testi yapılır
• Rh uyuşmazlığı olanlarda anneye Anti-D (28. hafta tamamında) yapılır. Tekrarı gerekmez.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.

31–32 Hafta Kontrolü:

• Fetal biometri yapılır.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.
• Tam kan ve TİT tetkikleri yapılır.

34–35 Hafta Kontrolü:

• Fetal biometri yapılır.
• NST (Bebeğin kalp grafisi ile birlikte sancı olup olmadığını ve bebeğin hareketlerini kaydeden cihaz) yapılarak değerlendirilir.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.

36–37 Hafta Kontrolü:

• Fetal biometri yapılır.
• NST yapılarak değerlendirilir.
• Annenin kilo, tansiyon takibi yapılır.

37. haftadan sonra

• Doğum öncesi 7-10 günde bir durum değerlendirilmesi yapılır.